Automutilatie

In deze blog beschrijf ik kort wat automutilatie is, welke rol dit speelt in mijn leven en hoe ik er tot op de dag van vandaag mee kan omgaan.

 

WAT IS AUTOMUTILATIE?

Automutilatie, afgekort als AM is eigenlijk een ander woord voor zelfbeschadiging of zelfverwonding, waarbij iemand zich opzettelijk pijn doet. Dit gebeurd vaak omdat men worstelt met negatieve emoties zoals angst, verdriet, woede enz… Soms is het moeilijk om die emoties een plaats te geven en gaan mensen zichzelf dus pijn doen omdat ze zich dan tijdelijk ‘opgelucht’ voelen. Dit wordt niet gedaan met de intentie om zichzelf te doden, maar wel om hun mentale pijn tijdelijk te verzachten.

Deze zelfbeschadiging kan gebeuren op verschillende manieren. Er zijn mensen die zichzelf snijden in het lichaam met een scherp voorwerp, zichzelf brandwonden veroorzaken, kleine overdosissen medicatie nemen, met een lichaamsdeel ergens hard tegenaan slaan en zo zijn er jammer genoeg nog veel meer voorbeelden.

Automutilatie komt vaak voor bij jongeren, maar ook bij kinderen en volwassenen. Dus of iemand nu jong is of oud, mannelijk of vrouwelijk, het kan iedereen overkomen en het is ook bij iedereen even erg! Of het nu om een schrammetje gaat of om een 3de graads brandwonde, bij zelfbeschadiging zet je geen cijfer op tien wat de ernst betreft vind ik.

WELKE ROL SPEELT DIT IN MIJN LEVEN?

Toen ik nog een jong meisje was van 17 jaar en naar de middelbare school ging, ben ik op een bepaald moment ook begonnen met mezelf te beschadigen. Ik heb een moeilijke jeugd gehad waardoor ik me somber ben gaan voelen en in een lichte depressie terecht kwam. Ik spijbelde vaak van school en bleef soms weken thuis, in bed. Mijn huisarts gaf me een antidepressiva maar dat mocht niet baten, want ik begon mezelf pijn te doen.

Ik nam een schaar en maakte af en toe eens wat krasjes in mijn arm, ter hoogte van mijn pols. Tijdens de lessen van lichamelijke opvoeding op school wist ik dit nog makkelijk te verbergen door een polsbandje te dragen, of te vertellen dat ik mijn sport T-shirt thuis vergeten was en ik daarom mijn trui aanhield.

Amper 10 dagen na mijn 18de verjaardag kwam ik op de PAAZ-afdeling van het ziekenhuis in Lier terecht. Ik ging met mijn vader naar onze huisarts, waar ik op het einde van onze consultatie mijn arm liet zien. De automutilatie was uit de hand gelopen want ik had toen heel mijn linker onderarm flink beschadigd met een keukenmesje. Mijn vader schrok, waarop de huisarts vertelde dat hij me naar de spoedafdeling van het ziekenhuis moest brengen om daar de nodige hulp te krijgen. En zo heb ik 7 weken lang op de PAAZ-afdeling gezeten.

Na die 7 lange weken mocht ik eindelijk weer naar huis. De dokters hadden me dit afgeraden maar ik voelde me daar gevangen omdat het een gesloten afdeling was, en ik had nood aan vrijheid. Enkele maanden later tijdens de zomervakantie ging het alweer bergaf. De automutilatie werd erger, want ik nam geregeld kleine overdosissen van mijn antidepressiva waardoor mijn familie ongerust werd en mijn vader op een nacht naar huis is gekomen om mij te wekken, om te kijken of ik nog leefde. Na een goed gesprek had ik besloten om mij vrijwillig te laten opnemen in het Psychiatrisch ziekenhuis in Duffel.

Jaren gingen voorbij en de automutilatie ging van kwaad naar erger. Wat begon met kleine krasjes van een schaar, diepere snijwonden van een keukenmes en kleine overdosissen medicatie liep al snel op naar meer.

Ik rook, dus ik begon mezelf te verbranden met mijn sigaret of mijn aansteker. Ook in mijn auto had ik zo’n ronde aansteker waar ik mezelf lelijke brandwonden mee heb gegeven. Ik ging soms voor een muur staan en sloeg er mijn vuisten tegen waardoor ik dagen lang moeite had om mijn vingers te bewegen. Ik nam nog steeds kleine overdosissen, krabde mijn huid open met mijn nagels tot het begon te bloeden en na het snijden werd het op termijn steeds een bezoekje aan de dokter of de spoedafdeling, omdat de voorwerpen die ik gebruikte ook steeds scherper en gevaarlijker werden.

Ik ben één keertje helemaal duizelig op mijn fiets naar het ziekenhuis moeten rijden met een windel heel strak rond mijn arm, omdat ik al vier dokters had gebeld waarvan de ene niet opnam en de andere niet wou helpen. Gelukkig ben ik op de spoedafdeling toen wel goed terecht gekomen, want daar hebben ze mijn diepe snijwonden weer dichtgemaakt met een soort lijm. Toen de dokters op het einde vroegen of ik geen verder hulp wou van een psychiater vertelde ik dat ik het wel wou, maar dat het financieel niet lukte. Daar werd jammer genoeg geen gehoor meer aan gegeven en dus ook geen oplossing geboden. Ik vertrok gewoon weer naar huis en kreeg nadien de factuur opgestuurd.

Ik werd vaste klant bij de apotheker om verzorgingsmateriaal te komen halen. De wonden die ‘doenbaar’ waren verzorgde ik liever zelf. Zo hoefde ik ze aan niemand te tonen want ik schaamde mezelf ervoor. Tijdens mijn opname had ik geen andere keuze want daar was de afspraak dat je telkens kwam melden als je aan automutilatie had gedaan. Ook hier was een enorm verschil tussen de hulpverleners want de ene persoon was begripvol, de andere leek dan weer ‘boos’ te zijn.

HOE GA IK OM MET MIJN AUTOMUTILATIE?

Toen ik net begon met mezelf te beschadigen, waren het steeds maar kleine wondjes die je na een tweetal weken niet meer zag. Dit vond ik ‘best oké’ omdat ik dacht dat ik mezelf dan vaker pijn kon doen zonder dat iemand er iets van merkte. Natuurlijk is dit helemaal NIET oké, maar toen dacht ik er nog anders over. Op lange termijn werd de automutilatie veel erger (dan heb ik het vooral over het snijden) waardoor ik er lelijke littekens aan over hield op mijn armen, benen en buik.

Pas toen ik merkte dat deze littekens niet meer wouden verdwijnen, wat in het begin wel zo was, besefte ik dat ik getekend was voor de rest van mijn leven… Ik schaamde mezelf er enorm hard voor en kreeg een laag zelfbeeld. Elk jaar opnieuw als het zomer werd, verklaarde iedereen mij gek als ik buiten kwam met een lange broek en een trui met lange mouwen, maar ik kreeg soms kwetsende opmerkingen en zoiets is niet fijn.

Na veel steun van vrienden heb ik mezelf ervan kunnen overtuigen dat het niet meer nodig was om mijn littekens te verbergen. Ik dacht “fuck it” en ging gewoon lekker naar buiten zonder me van iemand iets aan te trekken. Jammer genoeg duurde dit niet lang want ik kreeg al snel last van starende mensen. Er waren mensen die me aanstaarden en meteen weer weg keken, maar er waren ook mensen die bleven staren en dat maakte me enorm onzeker toen. Ik was steeds blij als ik weer thuis kwam waar ik mezelf kon zijn en van niemand last had.

Door de jaren heen heb ik mezelf uiteindelijk wijsgemaakt dat het niet nodig is om mijn littekens te verstoppen. Ik ben ook maar een mens. En ja, ik heb mezelf verwond waardoor ik nu littekens heb, maar dat wil niet zeggen dat ik in de zomer geen leuk jurkje of een tof shortje mag aandoen omdat andere mensen er naar zouden staren. Mijn littekens zijn een stukje van mezelf geworden. Het was niet makkelijk, maar ik heb dit leren accepteren. Het feit dat ik getekend ben voor mijn leven wil niet zeggen dat ik een abnormaal persoon ben. Mijn partner, familie en vrienden beschouwen mij gewoon als Lisa, en niet als het meisje die littekens heeft. Ik ben daardoor niet anders. Het heeft heel wat tijd gekost om dit steeds te herhalen tegen mezelf, maar het heeft mij wel geholpen om mezelf te zijn en de mensen die mij graag hebben zoals ik ben, accepteren dit ook en maken er geen enkel probleem van. Ik vind het fijn dat ik bij mijn vrienden en familie mezelf kan en mag zijn, want dit geeft mij meer zelfvertrouwen waardoor ik minder onzeker ben over mezelf.

Het enige ‘probleem’ waar ik een lange tijd heb over gestruikeld, is mijn werk. Elke dag opnieuw kom ik aan met lange mouwen, in de hoop dat niemand nog maar één van mijn littekens zou zien. Ik zou mezelf doodschamen en niet weten hoe ik zou moeten reageren als iemand erachter zou vragen, puur door de taboe die nog steeds ‘goed’ zijn ronde aan het doen is jammer genoeg. Ik heb wel enkele ‘cover-up’ tattoos om mijn littekens een beetje te camoufleren waardoor ze minder zichtbaar zijn. Hierdoor ben ik een stuk minder onzeker over mezelf.

46218371_2091938707511903_4595372057599934464_n         47183367_1967289983379195_4894133405798629376_o

Enkele weken geleden heb ik mijn derde cover-up tattoo laten zetten waardoor ik nu in een T-shirt met korte mouwen durf gaan werken, omdat alles een stuk minder zichtbaar is. Dit maakt heel de situatie veel draaglijker voor mij. Moest er een dag komen dat iemand het toch ziet en er vragen over stelt, zou ik eerlijk antwoorden. Ik zou het jammer vinden moest ik daarom afgekeurd worden, omdat mijn littekens mijn werkprestaties niet beïnvloeden en ik nog steeds dezelfde persoon ben als voordien. Ik verwacht niet dat ze er positief op zouden reageren, omdat dit best ‘schrikwekkend’ is als je zoiets nog nooit eerder hebt gezien, maar elke reactie is anders natuurlijk.

Ik heb tijdens mijn opname in het verleden Dialectische Gedragstherapie (DGT) gevolgd, waar ik mijn negatieve emoties heb leren accepteren. Ik heb er ook mee leren omgaan, leren een plekje te geven en geleerd wat ik kan doen om niet destructief te handelen naar die negatieve emoties door middel van automutilatie.

Bij drang naar zelfbeschadiging heb ik bijvoorbeeld een crisisdoos, waarin verschillende voorwerpen zaten zoals een film, een boek, een creatieve bezigheid enz zodat ik telkens één ding uit de doos kan nemen en me daar het komende uur mee kan bezighouden zodat die drang naar automutilatie over gaat en ik weer tot rust kan komen.

Ook heb ik een soort stappenplan waarin de symptomen staan van een opkomende crisis bij mij zodat ik dit kan herkennen en ermee aan de slag kan gaan. Zo’n stappenplan heb ik voor elk soort crisis of destructief gedrag, want ik heb verschillende soorten. Hier ga ik het ook nog uitgebreider over hebben welke dat zijn en wat mij daarbij helpt. Daarbij staat ook telkens een lijst met activiteiten die mij het beste helpen. Bijvoorbeeld vrolijke muziek luisteren, gaan wandelen, sporten, tekenen, een leuke film kijken, gitaar of piano spelen enz… Zo’n lijst met activiteiten is wel voor iedereen anders, omdat bepaalde dingen bij iemand kunnen helpen maar bij iemand anders helemaal niet. Het is dus een kwestie van uitzoeken welke activiteit jou weer tot rust brengt en waar je dus effectief iets aan hebt. Dit vraagt een beetje tijd en af en toe loopt je crisis misschien toch nog eens uit de hand omdat het toch niet de juiste afleiding was, maar dan moet je blijven doorzetten om te zoeken wat net wel helpt.

Ik heb ook ooit het boek gelezen van Aurelia Brouwers “Het meisje met de schaar”. Het is een heel aangrijpend boek vind ik persoonlijk omdat Aurelia daarin vertelt over haar eigen leven en ook de automutilatie. Ik heb dit boek nooit in één keer kunnen uitlezen omdat het zware lectuur is en ik mezelf zo hard herken in haar. Het boek ligt nog steeds in mijn boekenkast. Helaas heeft Aurelia euthanasie gepleegd op 26 januari 2018 om een einde te maken aan haar psychisch lijden. Ook daar zijn veel verschillende meningen over, maar ik hoop dat ze haar rust gevonden heeft.

Om af te sluiten wil ik graag nog zeggen dat als je zelf ooit ook aan automutilatie hebt gedaan of nog steeds doet, je geen schaamte moet voelen en moet proberen om jezelf te blijven, ook al is dat niet altijd even makkelijk naar de buitenwereld toe. Probeer er met iemand over te praten en op tijd hulp te zoeken, want je bent het waard om gezien te worden en te leven, net zoals iedereen hier op deze wereld. Ken je iemand die zichzelf verwond? Probeer dan met die persoon te praten en eventueel ook hulp te bieden, enkel als hij/zij dit zelf wilt, anders kan dit averechts werken. Een luisterend oor bieden kan meestal al een grote hulp zijn!

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: